İzmir depremi sonrası TMMOB, 30 Ekim 2020 tarihinde kent planlamasının önemine dikkat çeken bir açıklama yaptı.
“Hepimize geçmiş olsun… 30 Ekim 2020 tarihinde gerçekleşen deprem, hepimizi derinden etkiledi. Hayatını yitirenlerin acısı yüreğimize kazındı. Yaralananların bir an önce sağlıklarına kavuşması ortak beklentimiz oldu. Aynı endişelerle ve benzer kaygılarla yoğrulduk hepimiz. Ve şimdi, güvenli konutlarda, sağlıkla ve gönül rahatlığı ile yaşama ihtiyacı duyuyoruz.
Bu ihtiyacın karşılanması için, biz şehir plancıları, göreve hazırız ve kamusal sorumlulukları yeniden hatırlatmak istiyoruz:
İzmir depremi, kent planlamasının önemini bir kez daha gözler önüne sermiştir.
Şehir plancılığı, birçok farklı uzmanlık dalı ile birlikte çalışan disiplinler arası bir meslek dalıdır. Planlama çalışmalarında etütlerin, analizlerin ve sentezlerin büyük bir önemi vardır. Jeolojik etütler, toplumun sosyal ve kültürel yapısı gibi birçok farklı kriter, planlama bilimi ile birlikte bir bütün haline getirilebilir. Bu bütünlüğün harcı, toplum ve kamu yararıdır. Bu harç, sermayenin ihtiyaçları için dışarıda bırakıldığında, kentler deprem karşısında savunmasız kalır. Bu nedenle, halkımızın sağlığı ve can güvenliği için, kamucu ve toplumcu bir kent planlama yaklaşımı yeniden tesis edilmelidir.
Ege’de depremler
Ege Denizi‘nde sık sık orta ile büyük depremler yaşanmaktadır. 30 Ekim 2020 depreminin merkez üssünün 250 km içindeki bölge, son 100 yıl içinde 6 Mw’den büyük başka 29 depreme ev sahipliği yapmıştır. Bölgedeki aletsel olarak belgelenmiş olan en büyük deprem, Temmuz 1956’da Nakşa ve Santorini adaları arasında ve 30 Ekim 2020 tarihinde gerçekleşen depreminin güneybatısında meydana gelen 7,7 Mw büyüklüğündeki depremdir. 1956 depremi, 20. yüzyıl Yunanistan’ındaki en büyük depremdir. Bu 1956 depreminin bir sonucu olarak 13 dakika sonra 7,2 Mw büyüklüğünde artçı bir şokla beraber büyük bir tsunami, Amorgos ve yakındaki Santorini’de 53 ölüm, 100 yaralanma, büyük çapta hasarlar meydana gelmiştir. Daha yakın zamanlarda aynı bölge üzerinde daha önceden 6,9 Mw‘lık 2014 Ege Denizi depremi[10] ve 6,6 Mw‘lık 2017 Ege Denizi depremi meydana gelmişti.[11] 20 Temmuz 2017’deki depremde, Yunanistan ve Türkiye’de toplam 2 ölüm ve yüzlerce yaralanma bildirildi. Bu deprem sonrasında Muğla kıyılarında küçük çapta tsunami oluşmuştur. Oluşan tsunamide ortalama 30–40 cm dalga yüksekliği gözlenmiş, oluşan tsunami nedeni ile maddi hasarlar meydana gelmiştir. Yapılan saha çalışmalarında tsunaminin maksimum yüksekliği 1,9 m olarak tespit edilmiştir.